Awọn Oogun Ọpọlọ

Nígbà tí a bá gbà ọmọ tàbí àgbàlagbà sí ilé ìwòsàn ọpọlọ aláìsàn, ìyẹn túmọ̀ sí wípé wọ́n wà láàárín ìṣòro àti pé wọ́n wà nínú ewu:

– pípadánù àwọn ọ̀rẹ́ wọn

– àìnílé ìwé

– kíkọ̀ láti lọ sí ilé-ìwé

– sá kúrò nílé

- ṣiṣere awọn ere fidio ni gbogbo ọsan ati alẹ 

– jíjẹ́ alágídí, aláìbọ̀wọ̀, àìtẹ́tí sí àwọn aláṣẹ 

Àwọn ọmọdé tàbí àgbàlagbà lè jẹ́:

– níní ìbínú gbígbóná

– ìgbésẹ̀ láìronújinlẹ̀

– kíkópa nínú àwọn ìwà tó léwu

– ṣíṣe àwọn ìwà ìpalára ara ẹni

- iriri awọn ero igbẹmi ara ẹni 

Ohun mimu akọkọ:

Àwọn oògùn ọpọlọ wà láti ran ọmọdé tàbí àgbàlagbà lọ́wọ́ láti kọ́ bí a ṣe ń kojú àìsàn. Àwọn ìwà àti àmì àrùn kan kì í dá sí ìtọ́jú nìkan - tí ẹnìkan bá ní ìfẹ́ láti pa ara rẹ̀ tàbí àwọn ẹlòmíràn lára, tàbí tí èrò ìpara-ẹni tàbí èrò búburú bá jẹ ẹ́, tàbí tí ó bá ní ìbínú gbígbóná, wọn kò lè gba tàbí lo àwọn ọgbọ́n ìfaradà tí a ń kọ́ wọn. 

Ohun ìgbádùn kejì: 

Àwọn àìsàn ọpọlọ bíi àrùn bipolar disorder àti schizophrenia kìí dá sí ìtọ́jú nìkan, wọ́n sì lè lágbára sí i bí àkókò ti ń lọ. Tí o bá dúró láti tọ́jú pẹ̀lú oògùn, àwọn àmì àrùn náà sábà máa ń burú sí i bí àkókò ti ń lọ, lẹ́yìn náà o nílò àwọn oògùn púpọ̀ sí i àti ìwọ̀n oògùn tó ga jù láti tọ́jú àwọn àmì àrùn náà. 

Ìwọ̀n 3rd:

Àwọn oògùn ọpọlọ máa ń jẹ́ kí àwọn ọmọdé àti àgbàlagbà padà sí ipò ìlera wọn ní kíákíá bí ó ti ṣeé ṣe, èyí sì ni ète ìtọ́jú. 

Nínú fídíò @Ask_DrK_MD yìí, Dókítà K dáhùn ìbéèrè náà: Kí ló dé tí a fi ń lo oògùn ọpọlọ pẹ̀lú ìtọ́jú?

Ìdí àkọ́kọ́: Àwọn oògùn ọpọlọ lè tọ́jú àwọn àmì àrùn náà kíákíá láti ran ọmọdé tàbí àgbàlagbà lọ́wọ́ láti padà sí ipò ìlera ní kíákíá! Èyí túmọ̀ sí wípé àwọn ọmọdé lè padà sí ìgbésí ayé wọn déédéé kíákíá - wọn kò ní lọ sí ilé ìwé mọ́ tàbí kí wọ́n dín ewu láti tún ṣe ìpele tàbí kí wọ́n dá kọ́lẹ́ẹ̀jì dúró. 

Ìdí kejì: Àwọn oògùn ọpọlọ lè ran ọmọdé tàbí àgbàlagbà lọ́wọ́ láti kọ́ ẹ̀kọ́ àti láti lo àwọn ọgbọ́n ìfaradà.

Ìdí kẹta àti pàtàkì jùlọ: Àwọn oògùn ọpọlọ lè dènà àwọn àìsàn ọpọlọ àti àwọn àmì àrùn láti má baà burú sí i bí àkókò ti ń lọ, kí ó sì di ohun tó ṣòro láti tọ́jú láti lè ran ọmọ tàbí àgbàlagbà lọ́wọ́ láti padà sí ipò wọn tí kò ní àmì àrùn.

Má ṣe gbàgbé pé àwọn àìsàn wọ̀nyí lè burú sí i bí àkókò ti ń lọ, wọ́n sì lè má ṣeé tọ́jú tàbí kí wọ́n nílò oògùn púpọ̀ sí i láti tọ́jú àwọn àmì àrùn tó le koko jù ní ọjọ́ iwájú. 

Nínú fídíò @Ask_DrK_MD yìí, Dókítà K sọ̀rọ̀ nípa ìgbà tí a lè dámọ̀ràn ìtọ́jú aláìsàn nìkan.

Ìtọ́jú náà gba àkókò tó gùn ju oògùn lọ láti ṣiṣẹ́. Ó lè gba oṣù mẹ́sàn-án láti tọ́jú ìbànújẹ́ pẹ̀lú ìtọ́jú ọ̀rọ̀ nìkan. 

Tí àwọn àmì àrùn àti ìwà bá le koko jù, o kò ní fẹ́ kí wọ́n dá ọmọ dúró nílé ìwé tàbí kí àgbàlagbà má pàdánù iṣẹ́ rẹ̀. 

Àwọn àìsàn ọpọlọ bíi àrùn bipolar àti schizophrenia lè burú sí i bí àkókò ti ń lọ, wọ́n sì lè má lè tọ́jú rẹ dáadáa tí o bá dúró láti bẹ̀rẹ̀ ìtọ́jú oògùn.

Nítorí náà, fún àwọn ìwà tàbí àmì àrùn tó le jù, ó lè jẹ́ ohun tí kò léwu láti dán ìtọ́jú wò nìkan kí o tó bẹ̀rẹ̀ sí í lo oògùn ọpọlọ. 

Ìbéèrè pàtàkì kan láti béèrè: Kí ni ewu àìsí oògùn àti àwọn ìwà tó le koko tàbí èyí tí kò léwu tó ń bá a lọ fún ìgbà pípẹ́ tí o bá pinnu láti kọ́kọ́ gbìyànjú ìtọ́jú fúnra rẹ?

Nínú fídíò @Ask_DrK_MD yìí, Dókítà K sọ̀rọ̀ nípa bí ìtọ́jú àti oògùn ọpọlọ ṣe ń ṣiṣẹ́ papọ̀.

Àwọn oògùn máa ń ran ọmọdé tàbí àgbàlagbà lọ́wọ́ láti kópa nínú ìtọ́jú àti láti kọ́ àwọn ọgbọ́n ìfaradà. 

Àwọn àmì àrùn kan kàn máa ń dáhùn sí àwọn oògùn bíi ìbínú tó le koko àti ìfòyà, èrò láti pa ara ẹni, pípa ọkàn, ìṣòro ọpọlọ, gbígbọ́ ohùn àti rírí nǹkan.  

Ẹnikẹ́ni tí ìbínú bá ń gbóná, ó nílò ìtọ́jú àwọn ìbúgbàù náà kí ó tó lè ṣe ìtọ́jú nítorí pé ìbínú tó ń gbóná náà yóò dí àkókò ìtọ́jú náà lọ́wọ́.

Tabi, ẹnikan ti o ngbọ ohùn tabi ti o ni ibanujẹ ko le ṣe itọju ailera nitori pe o ngbọ ohùn tabi ti o ni ibanujẹ pupọ lati gbekele onimọ-aisan naa. 

Nígbà míìrán, o nílò oògùn ìtọ́jú láti lè ṣiṣẹ́ dáadáa! 

Àwọn ìbéèrè pàtàkì láti béèrè nígbà tí a bá ń pinnu bóyá a nílò oògùn: 

1. Báwo ni ìwọ tàbí ọmọ rẹ ṣe nílò ìtura láti inú àwọn àmì àrùn náà tàbí ìwà náà kíákíá?

2. Ṣé ìwọ tàbí ọmọ rẹ lè ṣe ìtọ́jú láìsí ìtọ́jú oògùn? 

Nínú fídíò @Ask_DrK_MD yìí, Dókítà K sọ̀rọ̀ nípa bí àwọn oògùn ọpọlọ ṣe ń ranni lọ́wọ́. 

Tí ẹnìkan bá ní àìsàn ọpọlọ, ó túmọ̀ sí pé ẹnì kan ní àìdọ́gba kẹ́míkà nínú ọpọlọ rẹ̀, èyí tí ó túmọ̀ sí wípé àwọn hómónì ọpọlọ wọn (tàbí àwọn neurotransmitters) kò ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì. 

Fún àpẹẹrẹ, tí ẹnìkan bá ní ìsoríkọ́, ìyẹn túmọ̀ sí pé kò ní serotonin tó nínú ọpọlọ rẹ̀. 

Àmọ́, àwọn oògùn ìdènà ìdààmú ọkàn kì í ṣe pé wọ́n ń mú kí serotonin tó wà nínú ọpọlọ pọ̀ sí i nìkan, wọ́n tún ń mú serotonin tó wà nínú ọpọlọ padà sí ìwọ̀n tó yẹ. Nítorí náà, nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín, ọ̀pọ̀ ènìyàn lè má nílò oògùn lọ́jọ́ iwájú. 

Nínú fídíò @Ask_DRK_MD yìí, Dókítà K dáhùn ìbéèrè náà: Ǹjẹ́ àwọn oògùn ọpọlọ ń dènà àìsàn ọpọlọ láti burú sí i?

 Bẹ́ẹ̀ni! Àwọn oògùn ọpọlọ lè dènà àìsàn láti burú sí i tàbí kí ó dàgbàsókè pátápátá tí a bá tọ́jú rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀.

Tí a kò bá tọ́jú rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀, àwọn àìsàn ọpọlọ máa ń lágbára sí i bí àkókò ti ń lọ.

Bí ọmọ bá kéré sí i, ó máa ń ní àwọn àmì àrùn ọpọlọ bíi ìbànújẹ́, ìbínú gbígbóná tàbí èrò ìpara ara ẹni - ewu tó wà nínú ọmọ ni pé àwọn àmì àrùn náà máa ń burú sí i nígbà tí ó bá wà ní ìgbà ọ̀dọ́.

Ìsoríkọ́ ní ìgbà èwe lè di àrùn bipolar nígbà tí a bá wà ní ìgbà ọ̀dọ́langba, ó sì lè di àrùn schizophrenia nígbà tí a bá dàgbà. 

Apá tó le koko ni pé àwọn àmì àrùn ọpọlọ lè jẹ́ díẹ̀díẹ̀, wọn kì í sì í ṣe kedere irú àìsàn ọpọlọ tó ń ṣẹlẹ̀ sí ọmọdé tàbí ọ̀dọ́langba.

Ète ìtọ́jú àrùn ọpọlọ ni láti dènà àìsàn ọpọlọ kí ó má ​​baà burú sí i.

Àìsàn ọpọlọ máa ń fa ìfọ́ ọpọlọ. Ọpọlọ lè gbóná láti inú àwọn homonu ọpọlọ tí kò ní ìwọ́ntúnwọ̀nsì.

Oògùn dà bí aṣọ ìdènà tó ń ran ọpọlọ lọ́wọ́. Kò bo ìṣòro náà mọ́lẹ̀, ó ń dín ìgbóná ara kù, ó sì ń tọ́jú àwọn àmì ìrònú ìpara-ẹni, ìbínú, àìnírètí, àìsùn, tàbí ìwà tó ń dí ìgbésí ayé ojoojúmọ́ lọ́wọ́. 

Àwọn àìsàn ìlera lè burú sí i bí àkókò ti ń lọ láìsí ìtọ́jú tó yẹ. Tí o bá ń rìn lórí ẹsẹ̀ tí ó ti gbọ̀n gan-an láìsí ìtọ́jú, o lè fa ìbàjẹ́ sí kokosẹ̀, ó sì ṣeé ṣe kí ó fa ìbàjẹ́ títí láé. Bẹ́ẹ̀ náà ló rí fún àwọn àìsàn bí àrùn bipolar àti schizophrenia. Láìsí ìtọ́jú ní ìbẹ̀rẹ̀, àwọn àmì àrùn bipolar àti schizophrenia lè burú sí i bí àkókò ti ń lọ, wọ́n sì lè ṣòro láti tọ́jú. Ìtọ́jú tẹ́lẹ̀ lè dènà àwọn àìsàn wọ̀nyí láti burú sí i bí àkókò ti ń lọ, ó sì lè mú kí àǹfààní ìlera pípé pọ̀ sí i.

Kókó ọ̀rọ̀ náà síbí: Àwọn àìsàn ọpọlọ jẹ́ àìsàn ìṣègùn. Bákan náà ni a kò gbọ́dọ̀ fojú fo àwọn àmì àrùn ìṣègùn, bẹ́ẹ̀ náà ni a gbọ́dọ̀ fi ọwọ́ pàtàkì mú àwọn àmì àrùn ọpọlọ. 

Àwọn oògùn ọpọlọ kìí ṣiṣẹ́ bíi ti Tylenol. Tí orí bá ń dà ọ́ láàmú tí o sì mu Tylenol, yóò mú orí rẹ kúrò láàárín ìṣẹ́jú díẹ̀.

Àwọn oògùn ọpọlọ nílò àkókò láti kórajọ nínú ara rẹ, èyí tí ó túmọ̀ sí wípé ó gba àkókò kí wọ́n tó lè ṣiṣẹ́ dáadáa. 

O le ma ni iriri iderun kikun ti awọn aami aisan rẹ fun ọsẹ mẹfa si mẹjọ tabi o le ma ri awọn ipa ẹgbẹ fun ọjọ marun, ọsẹ meji, tabi paapaa oṣu meji! 

Kí àwọn oògùn ọpọlọ tó lè ṣiṣẹ́, o nílò nǹkan mẹ́ta: 

1. Iwọn itọju ti oogun naa
2. Duro lori iwọn lilo itọju ailera fun ọsẹ 6-8
3. Má ṣe mu oògùn tó ń tako oògùn mìíràn tó o ń lò.

Nínú fídíò Beere lọ́wọ́ Dókítà K yìí, Dókítà K dáhùn ìbéèrè náà kí ni oògùn afara? 

Nígbà tí ọmọdé tàbí àgbàlagbà bá wà láàárín ìṣòro (ìbújáde ìbínú tàbí èrò ìpara-ẹni) bíi nígbà tí a bá gbà á sí ilé ìwòsàn ọpọlọ - nígbà tí a ń dúró de oògùn ọpọlọ pàtàkì láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ - èyí tí ó lè gba láti ọ̀sẹ̀ kan sí ọ̀sẹ̀ méjì tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ - a máa ń tọ́jú àwọn àmì àrùn bí ìbínú tàbí ìwà ìpalára-ẹni-nípa-ara-ẹni pẹ̀lú àwọn oògùn afara fún ìgbà díẹ̀. 

Ó ṣe pàtàkì láti rántí pé tí oògùn kan bá ń fa ìrònú ìpara-ẹni, bíi oògùn ìpara-ẹni, àti bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé o dá a dúró - ó lè gba ọ̀sẹ̀ kan gbáko láti jáde kúrò nínú ara ẹni. Nítorí náà, láìsí oògùn ìpara-ẹni, ó dà bíi pé ẹni náà ṣì ń lo oògùn náà fún ọ̀sẹ̀ mìíràn tó ń fa ìrònú ìpara-ẹni. A nílò oògùn ìpara-ẹni láti tọ́jú ìrònú ìpara-ẹni àti láti dín ìpara-ẹni kù.

Nínú fídíò @Ask_DrK_MD yìí, Dókítà K sọ̀rọ̀ nípa bí oògùn ọpọlọ PRN ṣe jẹ́.

PRN túmọ̀ sí “bí ó ṣe pọndandan”.

Kí ló máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí ẹnìkan bá ń dúró de oògùn ojoojúmọ́ rẹ̀ láti tọ́jú àwọn àmì àrùn rẹ̀, tí wọ́n sì ń ní ìpayà, ìrònú ìpara-ẹni, ìfẹ́ ọkàn láti pa ara ẹni, tàbí láti gbá ara ẹni ní ògiri? Ìgbà náà ni a máa ń kọ àwọn oògùn PRN sílẹ̀. 

Oògùn PRN kìí ṣe dípò lílo àwọn ọgbọ́n ìfaradà. A máa ń lo àwọn oògùn ọpọlọ PRN nígbà tí ọmọdé tàbí àgbàlagbà kò bá lè lo ọgbọ́n ìfaradà.

A máa ń lo oògùn PRN láti tọ́jú ìfẹ́ ọkàn láti pa ara ẹni tàbí ìbínú tàbí ìpayà kí ọmọdé tàbí àgbàlagbà lè fara balẹ̀ tó láti lo ọgbọ́n láti kojú ìṣòro náà.

Góńgó pàtàkì, nígbà tí àwọn àmì àrùn náà bá dúró ṣinṣin, ni kí ẹnì kọ̀ọ̀kan lo ọgbọ́n ìfaradà dípò oògùn PRN. 

Nínú fídíò @Ask_DrK_MD yìí, Dókítà K sọ̀rọ̀ nípa oríṣiríṣi oògùn PRN.

Tí ẹnìkan bá ní ìṣòro láti sùn - PRN Melatonin tàbí Benadryl tàbí Clonidine jẹ́ oògùn oorun tí kì í ṣe ti ara ẹni. 

Tí ẹnìkan bá ní àwọn èrò ìpara-ẹni tàbí àwọn èrò ìrònú- ẹni-lára ...

Tí ẹnìkan bá ń gbá orí rẹ̀ kúrò nínú àwọn èrò ọkàn rẹ̀ tó ń dún kíkankíkan - PRN Haldol lè ṣiṣẹ́ kíákíá láti fojúsùn àwọn èrò tó ń fa ìdààmú ọkàn. 

Tí ẹnìkan bá ń ní ìbínú gbígbóná – PRN Thorazine tàbí Zyprexa lè ran lọ́wọ́ láti tọ́jú ìbínú náà ní àkókò tí ó ń dènà kí ọmọdé má baà gbá ògiri tàbí kí ó pa ara rẹ̀ tàbí ẹlòmíràn lára ​​nítorí ìbínú líle wọn tí ó gba ọpọlọ wọn. 

Tí ẹnìkan bá ní ìpayà ọkàn tí ó sì gbàgbọ́ pé àwọn ẹlòmíràn fẹ́ ṣe é ní ibi - PRN ti èyíkéyìí tí ó lè dènà ìpayà ọkàn lè dín ìpayà ọkàn kù ní àkókò náà kí ó sì ran ènìyàn lọ́wọ́ láti nímọ̀lára ààbò. 

Ète rẹ̀ ni bí a ṣe lè dènà ẹnikẹ́ni láti jìyà láìnídìí. Gbogbo àwọn àmì àrùn wọ̀nyí tí a kọ sókè yìí kò ṣeé tọ́jú pẹ̀lú ìtọ́jú nìkan. 

Nínú fídíò @Ask_DrK_MD yìí, Dókítà K dáhùn ìbéèrè náà: Báwo ni àwọn oògùn PRN ṣe lè ranni lọ́wọ́ láti ṣe àyẹ̀wò àrùn ọpọlọ?

Ọpọlọpọ idi fun aibalẹ ni o wa: 

Àníyàn lè jẹ́ ohun tí ó wọ́pọ̀ fún ọ – mo ní àníyàn nípa ohun tí àwọn ènìyàn lè rò nípa mi.

Tabi aibalẹ awujọ le jẹ aibanujẹ - Mo gbagbọ pe awọn miiran n sọrọ nipa mi, n rẹrin nipa mi tabi kika ọkan mi.

Tabi aibalẹ le jẹ apakan ti aisan bipolar - apakan ti mania ti o fa ipo ti o ga julọ ninu ara (ni Yiddush a sọ pe o wa lori shpilkas). 

Tí o bá fún ẹnìkan ní PRN Vistaril tí ó sì ń tọ́jú àníyàn náà, ìyẹn lè ran ọ́ lọ́wọ́ láti mọ àìsàn àìbalẹ̀ ọkàn tó wọ́pọ̀.

Ṣùgbọ́n, bí Vistaril PRN kò bá dín àníyàn kù, ṣùgbọ́n thorazine tàbí Haldol ń tọ́jú àwọn èrò ọkàn àti èrò inú tó ń fa ìpayà, nígbà náà èyí lè jẹ́ àmì pé ẹnìkan lè wà ní ìpele bipolar tàbí kí ó ní àìsàn ọpọlọ tó ń yọjú.

Ó lè ṣòro láti ṣe àyẹ̀wò àwọn ọmọdé àti ọ̀dọ́langba àti àwọn àgbàlagbà pàápàá nítorí pé àwọn àìsàn máa ń bẹ̀rẹ̀ sí í yọjú díẹ̀díẹ̀ bí àkókò ti ń lọ. 

Nínú fídíò @Ask_DrK_MD yìí, Dókítà K dáhùn ìbéèrè náà: Kí ni àwọn oògùn tó ń mú kí ara tù àti èyí tó ń mú kí ara ṣiṣẹ́?    

Oògùn ọpọlọ tó ń ṣiṣẹ́ máa ń fún ọ ní ìdùnnú díẹ̀ sí i ní ìgbésẹ̀ rẹ: 

Àpẹẹrẹ kan ni oògùn ìdènà àrùn tó ń gbé ìmọ̀lára sókè. Ṣùgbọ́n, ní àwọn aláìsàn kan tí wọ́n wà ní ọmọ ọdún mẹ́rìnlélógún àti sí ìsàlẹ̀, oògùn ìdènà àrùn lè mú kí ìrònú ìpara-ẹni pọ̀ sí i.

Àpẹẹrẹ mìíràn ti oògùn tí ń mú kí ara ṣiṣẹ́ ni Abilify (oògùn apanilára tí kò wọ́pọ̀), tí ó tún ń tọ́jú ìsoríkọ́, ó sì jẹ́ ohun ìyanu ní títọ́jú àwọn àmì àrùn bí ìyàsọ́tọ̀, yíyọ ara kúrò nínú ìgbésí ayé, àìní ìmọ̀lára tàbí àìlènírírí ayọ̀.

Àwọn oògùn ọpọlọ tó ń múni tù ara jẹ́ kí ọkàn balẹ̀.

Àwọn ọmọdé tàbí àgbàlagbà kan ní ìbànújẹ́ púpọ̀ ní ìgbésẹ̀ wọn bí ìbínú, ìbínú, àti àìní ìfaradà.

Oògùn ìtura bíi Lithium tàbí Depakote (àwọn ohun ìdúróṣinṣin ìṣesí àtijọ́), lè ran lọ́wọ́ láti dojúkọ ìbínú àti ìbínú. Tàbí Risperdal (oògùn ìdènà àìsàn tí kò wọ́pọ̀) lè fojúsùn àwọn èrò ìpara-ẹni tàbí èrò búburú, tàbí èrò ìfọkànsìn nígbàtí ó tún ń mú kí ìṣesí náà dẹ̀.

Beere lọwọ awọn ibeere wọnyi: 

Ṣé èmi tàbí ọmọ mi nílò agbára púpọ̀ sí i, kí n lè ṣe dáadáa, kí n lè ràn wọ́n lọ́wọ́ láti dìde lórí ibùsùn àti láti fún wọn níṣìírí? 

OR

Ṣé èmi tàbí ọmọ mi nílò ìrànlọ́wọ́ láti dín ìbínú kù?